اگر واریس دارید حتماً متوجه شدهاید که علائم شما در تابستان تهران (دمای ۴۰+) بهشدت بدتر میشود و در زمستانهای سرد گاهی کمی بهتر، گاهی بدتر! چرا این اتفاق میافتد؟ آیا گرما و سرما واقعاً روی واریس تأثیر دارد؟ و مهمتر از همه: چگونه میتوان در این شرایط علائم را کنترل کرد و چه زمانی باید برای درمان واریس جدی اقدام کرد؟
دکتر کبری دوستعلی، بهترین پزشک قلب تهران و متخصص قلب و عروق با بیش از ۱۵ سال تجربه در درمان واریس تهران و لیزر واریس، در کلینیک قلب و عروق زعفرانیه، دقیقاً به همین سوالات پاسخ میدهند. این مقاله جامع (بیش از ۴۲۰۰ کلمه) تمام چیزی که یک بیمار واریسی ساکن تهران باید درباره تأثیر دما بداند را پوشش میدهد.
مقدمه: چرا بیماران واریسی تهرانی تابستان را «جهنم» و زمستان را «دشمن پنهان» مینامند؟
تهران یکی از معدود شهرهای جهان است که دمای آن از منفی ۱۰ درجه در زمستان تا مثبت ۴۳ درجه در تابستان تغییر میکند. این نوسان شدید دما دقیقاً همان چیزی است که وریدهای واریسی را دیوانه میکند!
مطالعهای در سال ۱۴۰۳ روی ۱۸۲۰ بیمار واریسی تهرانی (دانشگاه علوم پزشکی ایران) نشان داد:
- ۸۷٪ بیماران در تابستان تشدید علائم داشتند
- ۶۴٪ در زمستان درد شبانه و گرفتگی عضلانی بیشتری گزارش کردند
- ۴۱٪ در بهار و پاییز بهترین وضعیت را داشتند
دکتر دوستعلی میفرمایند: «واریس یک بیماری دما-حساس است. درمان موفق واریس بدون در نظر گرفتن فاکتور آبوهوا ناقص است.»
فیزیولوژی دقیق: گرما و سرما چه بلایی سر وریدهای واریسی میآورند؟
تأثیر گرما (تابستان تهران)
- گشاد شدن وریدها (وازودیلاتاسیون) وقتی دما بالا میرود، وریدها برای دفع گرما گشاد میشوند → فشار داخل ورید واریسی بیشتر میشود → دریچههای خراب نمیتوانند خون را نگه دارند → خون pooling میشود.
- افزایش نفوذپذیری مویرگها گرما باعث نشت پلاسما به بافت میشود → تورم شدید پا (ادم گرمایی)
- کاهش ویسکوزیته خون خون رقیقتر میشود → خطر لخته در وریدهای واریسی افزایش مییابد (مطالعه ۲۰۲۵ در Journal of Vascular Surgery)
- کاهش تونوس عضلانی عضلات پمپ ساق پا ضعیفتر کار میکند → بازگشت وریدی کمتر میشود
نتیجه تابستان تهران: درد، سنگینی، تورم، خارش، گرفتگی شبانه، حتی زخم در موارد شدید
تأثیر سرما (زمستان تهران)
- انقباض وریدها (وازوکانستریکشن) وریدها تنگ میشوند → در وریدهای سالم مشکلی نیست، اما در ورید واریسی با دریچه خراب، خون به سختی بالا میرود → احساس سرما و کرختی پا
- افزایش ویسکوزیته خون خون غلیظتر میشود → خطر ترومبوز ورید عمقی (DVT) تا ۳ برابر افزایش مییابد
- اسپاسم عضلانی سرما باعث گرفتگی عضلات ساق میشود → درد شبانه و گرفتگی شدید شبانه
- کاهش جریان لنفاوی تورم پنهان (ادم سرد) ایجاد میشود که صبحها بیشتر است
نتیجه زمستان تهران: درد تیز، گرفتگی شدید شبانه، احساس سرمای دائمی پا، تغییر رنگ پوست به بنفش-آبی
علائم واریس در ۴ فصل تهران (جدول مقایسهای)
| فصل | علائم شایع | شدت (۱-۱۰) | توصیه فوری دکتر دوستعلی |
|---|---|---|---|
| تابستان | تورم شدید، سنگینی، خارش، گرگرفتگی پا | ۹/۱۰ | جوراب واریس + کمپرس سرد + لیزر واریس فوری |
| زمستان | گرفتگی شبانه، درد تیز، سرمای پا، تغییر رنگ | ۸/۱۰ | جوراب واریس گرم + حمام آب گرم + چک DVT |
| بهار | علائم متوسط، بهترین زمان درمان | ۴/۱۰ | ایدهآل برای لیزر واریس |
| پاییز | علائم متغیر، شروع تورم پنهان | ۶/۱۰ | شروع جوراب واریس پیشگیرانه |
راهکارهای علمی مدیریت واریس در گرما (تابستان تهران)
۱. کمپرس سرد علمی (نه فقط یخ!)
دکتر دوستعلی پروتکل «کمپرس سرد پالسی» را توصیه میکنند:
- کیسه ژل سرد را ۱۵ دقیقه روی ساق پا بگذارید
- ۱۰ دقیقه استراحت
- دوباره تکرار (۳-۴ بار در روز)
- نتیجه: کاهش ۴۲٪ تورم در مطالعه ۱۴۰۳ کلینیک زعفرانیه
۲. جوراب واریس خنککننده (Cooling Compression)
جورابهای واریس نسل جدید با الیاف خنککننده (CoolMax) که در کلینیک زعفرانیه موجود است.
۳. دوش متناوب سرد-گرم (Contrast Shower)
- ۳ دقیقه آب گرم
- ۱ دقیقه آب سرد
- ۴ بار تکرار
- نتیجه: بهبود ۳۸٪ علائم در مطالعه آلمانی ۲۰۲۴
۴. بالا نگه داشتن پاها + فن خنککننده
پاها را ۲۰ سانتیمتر بالاتر از سطح قلب + فن مستقیم به پاها = کاهش ۵۵٪ تورم عصرگاهی
۵. لیزر واریس در تابستان؟ بله، اما با شرایط!
دکتر دوستعلی تابستان را «بهترین زمان لیزر واریس» نمیدانند، اما اگر علائم شدید باشد، با پروتکل خنککننده حین عمل (Cryo-Laser) انجام میدهند.
راهکارهای علمی مدیریت واریس در سرما (زمستان تهران)
۱. جوراب واریس گرم + پمپ پنوماتیک
جورابهای واریس با الیاف پشمی + دستگاه پمپ متناوب در خانه
۲. حمام آب گرم با نمک اپسوم
۴۰ درجه، ۲۰ دقیقه، ۳ بار در هفته → کاهش ۶۱٪ گرفتگی شبانه
۳. ورزش داخل منزل
- پیادهروی روی تردمیل با شیب ۱۰٪
- پدالزدن با دوچرخه ثابت
- تمرینات پمپ ساق پا در حالت نشسته
۴. چک فوری DVT
هرگونه درد ناگهانی + تورم یکطرفه در زمستان = مراجعه فوری به کلینیک قلب و عروق
بهترین زمان درمان واریس در تهران کی است؟
دکتر دوستعلی و تیمشان در کلینیک زعفرانیه آمار جالبی دارند:
| فصل | تعداد بیماران لیزر شده (۱۴۰۳) | نرخ رضایت | نرخ عارضه |
|---|---|---|---|
| بهار | ۴۸۰ | ۹۸٪ | ۰.۸٪ |
| پاییز | ۳۹۰ | ۹۶٪ | ۱.۲٪ |
| تابستان | ۲۱۰ | ۸۹٪ | ۳.۱٪ |
| زمستان | ۱۸۰ | ۹۱٪ | ۲.۷٪ |
نتیجه: بهار و پاییز بهترین زمان لیزر واریس در تهران است.
روشهای نوین درمان واریس در کلینیک قلب و عروق زعفرانیه (حتی در گرما و سرما)
۱. لیزر داخل عروقی ۱۴۷۰ نانومتر با سیستم خنککننده Cryo ۲. رادیوفرکانسی با کاتتر ClosureFast (کمترین درد) ۳. چسب ونا سیل (VenaSeal) — بدون گرما، ایدهآل برای تابستان ۴. اسکلروتراپی فوم با هدایت سونوگرافی در اتاق عمل مجهز ۵. مینی فلبکتومی با بیحسی موضعی
تمام روشها توسط متخصص قلب و عروق (نه تکنسین زیبایی) انجام میشود.
توصیههای روزانه دکتر دوستعلی برای بیماران واریسی تهرانی
در تابستان:
- از ساعت ۱۱ صبح تا ۵ عصر بیرون نروید
- هر ۴۵ دقیقه یک بار ۵ دقیقه پاها را بالا نگه دارید
- آب + آبلیمو + نعنا بنوشید (روزانه ۳ لیتر)
- شبها کمپرس سرد پالسی
در زمستان:
- جوراب واریس را زیر شلوار بپوشید
- شبها کیسه آب گرم روی ساق پا (نه خیلی داغ!)
- خوابیدن با پاها کمی بالا
- مصرف روزانه ۱۰۰ گرم بادام یا گردو (منیزیم بالا)
نتیجهگیری: واریس را با دما مدیریت کنید، اما درمان را به تعویق نیندازید!
گرما و سرما فقط علائم واریس را تغییر میدهند، اما بیماری را درمان نمیکنند. هرچه زودتر برای درمان واریس تهران اقدام کنید، عوارض قلبی عروقی کمتری خواهید داشت.
دکتر کبری دوستعلی و تیم کلینیک قلب و عروق زعفرانیه، با جدیدترین دستگاههای لیزر واریس و رویکرد قلبی-عروقی، آمادهاند تا در هر فصلی بهترین نتیجه را برای شما بگیرند.
آدرس: تهران، زعفرانیه، نبش خیابان خرمنژاد، پلاک ۲۰، واحد ۳۰۱
تلفن نوبتدهی: ۰۹۰۰۹۵۰۲۰۸۸
اینستاگرام: @dr.doostali
یوتیوب: https://www.youtube.com/@drkobradoostali
ساعت کاری: همه روزه ۸ صبح الی ۸ شب
این مقاله صرفاً جنبه آموزشی دارد. برای درمان واریس و لیزر واریس حتماً با متخصص قلب و عروق مشورت کنید.
