مقدمه
واریس یکی از مشکلات شایع میان زنان، بهویژه در دوران بارداری و پس از زایمان است. در این دوران، تغییرات هورمونی، افزایش وزن و فشار رحم بر روی رگهای پا باعث میشود جریان خون در وریدها دچار اختلال شود. نتیجهی این وضعیت، گشاد شدن و پیچخوردگی رگهاست که ما آن را بهعنوان «واریس» میشناسیم.
اما بسیاری از مادران تازهزا نگراناند:
آیا میتوان در دوران شیردهی واریس را درمان کرد؟
آیا درمان واریس در این دوران به نوزاد آسیبی نمیزند؟
در این مقاله از دکتر کبری دوستعلی، متخصص قلب و عروق، بهطور کامل دربارهی درمان واریس در دوران شیردهی، روشهای ایمن و بهترین زمان مراجعه به پزشک صحبت میکنیم.
💠 علت بروز واریس در دوران بارداری و شیردهی
در دوران بارداری و شیردهی، بدن تغییرات زیادی را تجربه میکند. برخی از این تغییرات مستقیماً بر روی سلامت رگها و جریان خون تأثیر میگذارند:
- تغییرات هورمونی: افزایش سطح هورمون پروژسترون باعث شل شدن دیوارهی رگها و کاهش استحکام آنها میشود.
- افزایش حجم خون: در دوران بارداری، حجم خون در بدن تا ۵۰ درصد بیشتر میشود. این فشار اضافه بر روی رگها بهویژه در پاها، زمینهساز واریس است.
- افزایش وزن بدن: وزن بالاتر، فشار بیشتری بر رگهای پا وارد میکند.
- بیتحرکی پس از زایمان: در دوران شیردهی، مادر ممکن است تحرک کمتری داشته باشد که این امر میتواند گردش خون را کاهش دهد.
این عوامل دستبهدست هم داده و موجب میشوند که برخی مادران در هفتههای اول پس از زایمان دچار علائم واضح واریس شوند.
⚕️ آیا درمان واریس در دوران شیردهی بیخطر است؟
بله، درمان واریس در دوران شیردهی امکانپذیر است، اما باید تحت نظر پزشک متخصص انجام شود. چون در این دوران بدن هنوز در حال بازسازی است و مصرف برخی داروها ممکن است بر شیر مادر تأثیر بگذارد. بنابراین نوع درمان بستگی به شدت و محل واریس دارد.
درمانها معمولاً به سه دسته تقسیم میشوند:
- درمانهای محافظهکارانه (غیردارویی)
- درمانهای دارویی
- درمانهای تخصصی و تهاجمی
در دوران شیردهی، تمرکز بیشتر بر روشهای ایمن و غیردارویی است تا سلامت مادر و نوزاد به خطر نیفتد.
🧘♀️ درمانهای ایمن و خانگی برای واریس در دوران شیردهی
۱. استفاده از جوراب واریس
پوشیدن جوراب واریس یکی از بهترین و بیخطرترین روشهای درمانی در دوران شیردهی است. این جورابها با ایجاد فشار یکنواخت در پا، باعث بهبود جریان خون و کاهش تورم میشوند.
۲. بالا نگه داشتن پاها
هر زمان که فرصت دارید، پاهای خود را کمی بالاتر از سطح قلب قرار دهید. این کار به کاهش فشار وریدی و تخلیهی خون کمک میکند.
۳. فعالیت بدنی منظم
تحرک ملایم مانند پیادهروی آرام یا تمرینات سبک کششی، به تقویت عضلات پا و بهبود گردش خون کمک میکند.
۴. نوشیدن آب کافی
کمآبی میتواند جریان خون را کند کند. نوشیدن حداقل ۸ لیوان آب در روز به حفظ سلامت رگها کمک زیادی میکند.
۵. رژیم غذایی ضدالتهاب
مصرف غذاهای غنی از ویتامین C، ویتامین E و فلاونوئیدها (مثل مرکبات، سبزیجات برگسبز و چای سبز) باعث استحکام دیوارهی رگها میشود.
💊 داروهای مناسب درمان واریس در دوران شیردهی
پزشک ممکن است در موارد خاص، داروهای موضعی (مثل کرمهای ضدالتهاب یا تقویتکنندهی عروق) تجویز کند.
اما باید توجه داشت:
- بسیاری از داروهای خوراکی ضد واریس ممکن است از طریق شیر به نوزاد منتقل شوند، بنابراین بدون تجویز پزشک نباید مصرف شوند.
- مصرف داروهایی مانند دیورتیکها یا داروهای ضدانعقاد باید با دقت بسیار بالا و تحت نظر پزشک انجام شود.
🩺 درمانهای پزشکی و تخصصی پس از پایان شیردهی
اگر شدت واریس زیاد باشد و درمانهای خانگی کافی نباشند، پزشک ممکن است پس از پایان دورهی شیردهی، روشهای زیر را پیشنهاد دهد:
- اسکلروتراپی: تزریق مواد مخصوص برای بستن رگهای واریسی.
- لیزر واریس: درمان غیرتهاجمی با نور لیزر برای بستن رگهای آسیبدیده.
- رادیوفرکوئنسی: استفاده از امواج فرکانسی برای از بین بردن وریدهای غیرطبیعی.
- جراحی (فلبکتومی): در موارد پیشرفته، رگهای آسیبدیده از بدن خارج میشوند.
تمام این روشها باید پس از پایان شیردهی انجام شوند تا سلامت نوزاد حفظ شود.
🧬 آیا درمان نکردن واریس خطرناک است؟
اگر واریس درمان نشود، ممکن است با گذر زمان مشکلات زیر ایجاد شود:
- درد و سنگینی پا
- تورم مچ و ساق پا
- زخم و تغییر رنگ پوست
- افزایش احتمال لخته شدن خون در رگها (ترومبوز وریدی)
بنابراین، حتی اگر درمان تهاجمی ممکن نیست، باید از روشهای ایمن خانگی برای جلوگیری از پیشرفت بیماری استفاده کرد.
🩹 پیشگیری از تشدید واریس در دوران شیردهی
✅ از نشستن یا ایستادن طولانیمدت خودداری کنید.
✅ هر روز چند دقیقه پاهای خود را حرکت دهید.
✅ از لباسهای تنگ استفاده نکنید.
✅ مصرف نمک را در رژیم غذایی کاهش دهید.
✅ در صورت مشاهدهی تورم یا درد غیرعادی، سریعاً به متخصص قلب و عروق مراجعه کنید.
💬 سخن پایانی
درمان واریس در دوران شیردهی کاملاً امکانپذیر است، اما انتخاب روش درمان باید با نظر پزشک متخصص قلب و عروق انجام شود تا هم سلامت مادر و هم تغذیهی نوزاد به خطر نیفتد.
با رعایت نکات سبک زندگی سالم، پوشیدن جوراب واریس و تحرک کافی، میتوان شدت واریس را کنترل و از پیشرفت آن جلوگیری کرد.
📍 راههای ارتباط با دکتر کبری دوستعلی
🔹 متخصص قلب و عروق – فارغالتحصیل دانشگاه شهید بهشتی تهران
📍 آدرس مطب: زعفرانیه، نبش خرمنژاد، پلاک ۲۰، احد ۳۰۱
📞 شماره تماس: 09009402088 | 09009502088
🌐 وبسایت: https://drdoostali.ir/
📸 اینستاگرام: dr.doostali
